“Hou de opdrachten aan de gemeenten realistisch” Die boodschap gaf Ruud Stevens mee aan de Tweede Kamerleden Rens Raemakers en Rutger Schonis. Beide heren waren woensdag 26 augustus met Bas van der Reest, D66raadslid bij de gemeente Middelburg, te gast bij Juvent, de Zeeuwse Jeugdzorgspecialist.
Bestuurder Ruud schetste zijn bezoekers hoe gemeenten worstelen met budgetten die ontoereikend zijn, waardoor financiële motieven meer en meer het zorgaanbod bepalen in plaats van de inhoudelijke zorgbehoefte.

“Wij zien dat gemeenten nu zoeken naar goedkopere oplossingen omwille van de kosten, maar niet kijken of daarmee ook de juiste zorg wordt geboden. Hierdoor blijven cliënten soms langer in het zorgproces dan nodig zou zijn geweest bij direct passende zorg. Daarmee wordt goedkoop, duurkoop. Een pleister plakken lijkt misschien slim, maar soms moet toch echt eerst de wond gehecht worden…”, aldus Ruud Stevens. “Vandaar dat wij de landelijke politiek dan ook vragen om hun opdracht aan de gemeenten realistisch te houden”

Sturen op resultaat
De D66 politici horen wat de bestuursvoorzitter van Juvent zegt: “Wij krijgen deze signalen meer. Zorg moet efficiënt georganiseerd worden, maar blind bezuinigen is geen optie. Een effectieve inzet van de beschikbare middelen is dat wel. Alleen hiervoor ontbreken vaak de gegevens.”
De bestuurder van Juvent beaamt dit: ”Bij Juvent beschikken we over een schat aan informatie. Het is vaak alleen nog niet helder op welke gegevens gemeenten en rijk willen sturen. Gelukkig wordt hier binnen Zeeland nu wel een stap gezet door de inkooporganisatie met de ontwikkeling van een format voor ‘outcomeindicatoren’. Zodra dit format bekend is, kunnen wij de gegevens leveren en zo, samen met de gemeenten, meer richting geven aan effectieve zorginzet.”

Alle 13 Zeeuwse gemeenten op één jeugdzorglijn
De bestuursvoorzitter vult hierop aan dat de landelijke politiek dan wel moet bewerkstelligen dat de inhoudelijke samenwerking tussen gemeenten binnen een zorgregio minder vrijblijvend wordt: “In de Nederlandse zorginfrastructuur zijn de afgelopen jaren al veel bezuinigingen geweest. Landelijke instellingen voor hoogspecialistische zorg zijn gesloten. Maar de cliënten zijn er nog. Die moeten nu in de regio worden opgevangen. Wij kunnen dit, maar alleen als de politiek hiervoor de goede randvoorwaarden schept. Geld is een voorwaarde. Maar ook een eenduidig regionaal jeugdzorgbeleid, waarbij de bestaande infrastructuur verstevigd wordt in plaats van verder uitgehold.”
Rens Raemakers geeft aan dat D66 liever ziet dat gemeenten die inhoudelijke samenwerking op basis van vrijwilligheid organiseren in plaats van dit wettelijk te organiseren. Ruud Stevens reageert daarop vrij stellig: “Maar als dat al vijf jaar niet lukt: hoe lang modderen we dan nog aan?”

Jeugdzorg in het onderwijs
Ruud Stevens: “We zien dat gebrek aan samenwerking zelfs binnen gemeenten, bijvoorbeeld bij zorg in het onderwijs. Scholen en Jeugdzorgaanbieders werken al veelvuldig samen om kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving passende zorg te bieden. Maar daarbij stoten we nog vaak onze neus tegen de schotten die er bij gemeenten staan tussen de beleidsvelden onderwijs en zorg.”
Dat vindt D66 zorgelijk om te horen. “Ik ga nadenken over hoe wij  als landelijke overheid kunnen helpen om het organiseren van zorg op school te vereenvoudigen!”, aldus Rens Raemakers.

Groei gezinshuizen
De concurrentie tussen diverse zorgproducten onderling vindt Rens ook een zorgelijke ontwikkeling: “Zeker nu de groei van gezinshuizen, bedoeld als vervanger van residentiële opvang, ten koste lijkt te gaan van de reguliere pleegzorg.”
De bestuurder van Juvent bevestigt dit: “Nu zie je dat veel pleeggezinnen kiezen om gezinshuis te worden. In deze keuze is de zorgvraag niet altijd leidend. Gemeenten trekken echter vaak pas aan de bel als de jongeren in zo’n gezinshuis op hun budget gaan drukken: meer gezinshuizen betekent hogere kosten…”
Bas van der Reest reageert: “Wij willen weten hoe we met de schaarse middelen zo goed mogelijk Jeugdzorg kunnen organiseren. Dit soort praktijkinformatie is niet altijd leuk om te horen, maar wel heel zinvol. Met elkaar, op basis van vertrouwen in elkaars expertise, kunnen we een heel eind komen!”

Is werken in de Jeugdzorg nog wel leuk?
Ruud Stevens: “Ik denk dat ik namens al mijn medewerkers spreek dat werken in de Jeugdzorg zinvol werk is: we helpen kinderen, gezinnen en hun omgeving bij complexe vragen over opgroeien en opvoeden. Maar het is niet altijd makkelijk!
Het zogeheten ‘Open Huis’-model wringt voor de zorgaanbieders aan alle kanten. We moeten feitelijk concurreren met zorgproducten. Maar open marketing is niet voor ons weggelegd. Zo bepaalt de inkooporganisatie de productprijzen. En promotie voor zorgproducten is niet verantwoord: aanbod creëert immers vraag, terwijl het budget al zo onder druk staat. Bovendien druist promotie voor zorgproducten in tegen de goede smaak. Je moet toch niet denken aan commercials in de trant van: Ook zo’n last van Adhd? Kom naar Onze organisatie ermee!?
Dát is in elk geval niet wat Juvent beoogt!
Er is een zorgbehoefte én daar moeten we adequaat antwoord op geven. De politiek door een goed zorglandschap in te richten; de zorgorganisatie door effectieve en efficiënte zorg te leveren aan de cliënten. En dit soort gesprekken helpt daarbij!”

Praktische informatie voor Tweede Kamerwerk
Die conclusie wordt ook onderschreven door de D66 afgevaardigden: “Wij wilden weten hoe de zorgwereld er nu, vijf jaar na invoering van de nieuwe Jeugdwet, in Zeeland uitziet.  Met de informatie uit dit gesprek kunnen wij ons verkiezingsprogramma vorm geven. Maar ook geeft het input voor onze reactie op de brief van minister De Jonge over de herziening van de Jeugdwet. Wij zullen daarin zeker de beoordeling door gemeenten wie welke zorg krijgt, de concurrentie van bijvoorbeeld de gezinshuizen en de integrale aanpak van zorg in het onderwijs meenemen.”